მოხალისე: სტრუქტურა

Showing posts with label სტრუქტურა. Show all posts

ახალი სახის სავალდებულო სამხედრო სამსახური

რომელ ცივილიზებულ ქვეყნებშია სავალდებულო სამხედრო სამსახური? ფინეთი, ისრაელი, შვეციარია, ესტონეთი, ავსტრია, ლიეტუვა, საბერძნეთი, შვედეთი, ტაივანი და ა.შ. ეშლებათ ხელი განათლების მიღებასა და საქმიანობაში ახალგაზრდებს ამ ქვეყნებში? თუ დემოკრატია არაა იქ და "საბჭოთა მონების" საზოგადოებაა? არა ხომ? ე.ი. სავალდებულო სამხედრო სამსახური არაფერ შუაში არაა, მისი მოუწყობლობაა ჩვენი პრობლემა.

ამასთან ოთხივე ჩვენი მეზობლის ჯარში მოქმედებს გაწვევა და ქმედითი სამობილიზაციო რეზერვის შექმნით მზად არიან დიდი ომისთვის. სომხეთს და აზერბაიჯანს ასეულობით კილომეტრზე გადაჭიმული აქვთ გამაგრებული ფრონტის ხაზი, ასეულობით ათას მოქალაქეს აქვს გამოვლილი 90 იანი წლებიდან მოყოლებული რეალური საომარი სიტუაცია, უმსახურიათ ფრონტის ხაზზე, სადაც განუწყვეტელი დაძაბულობაა და ეს მომენტი დამატებით უპარატესობას ანიჭებთ პრაქტიკული გამოცდილების კუთხით.

აღსაღნიშნავია, რომ სსრკ-ს დაშლამდე NATO-ს ბლოკის თითქმის ყველა ქვეყანაში ჯარი გაწვეულებით ივსებოდა, პირდაპირი საფრთხის მოხსნამ ჯარის მკვეთრად დასუსტების და ნებაყოფლობითობის იდეას გაამარჯვებინა ევროპაში, ზოგ ქვეყანას ჯარი ფორმალურად ყავს და ამერიკელების იმედზეა. უნდა ვიცოდეთ, რომ სავალდებულო სამხედრო სამსახური უბრალოდ შეჩერებულია (აშშ-სა და ბრიტანეთშიც კი, სადაც პროფესიული ჯარია) და ნებისმიერ მომენტში შეიძლება აღადგინონ, მათი უსაფრთხოების გარემო იტანს ასეთ დაშვებას, რადგან საკმარისი დრო ექნებათ აგრესიაზე საპასუხოდ (მეორე მსოფლიო ომის დროს ბრიტანეთმა ჯერ ყველა პროფესიონალს და მოხალისეს უხმო და როცა საკმარისი არ იყო, გაწვევაზე გადავიდნენ), რასაც ვერ ვიტყვით ჩვენზე, პირველ 3-4 დღის განმავლობაში ვინც დადგება იარაღის ქვეშ (იგულისხმება მშვიდობიან დროს დაორგანიზებული და გაწვრთნილი მოქალაქე) ის იქნება ჩვენი საომარი ძალა ომის დროს. მოწინააღდეგე დედაქალაქიდან 40 კილომეტრში დგას და ახალწვეულების გაწვრთნის დრო ფიზიკურად არ გვექნება, ამიტომ მშვიდობის დროს მომზადებულ აქტიურ რეზერვს ჩვენთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. "მცირე და მობილური" პროფესიული ჯარი სწრაფად დამარცხდება, რადგან ვერ დაფარავს ყველა მიმართულებას და ვერ შეავსებს დანაკარგს, ამასთან დაქირავებულების ნაწილისთვის სულერთია წინ წავა თუ უკან, მთავარია ხელფასი დროზე აიღოს და დახარჯოს (ასეთებს "ბანკომატჩიკებს" ეძახიან). საკმარისად მრავალრიცხოვანი პროფესიული ჯარის შექმნა კი ფიზიკურად შეუძლებელია სიღარიბის გამო, თუმცა ამ სეგმენტისთვის დამასახიათებელი მინუსები არსად გაქრება, თვასაჩინო მაგალითია საუდის არაბეთის ჯარი რომელსაც 80 მლრდ დოლარიანი ბიუჯეტი, თანამედროვე შეიარაღება და მრავალრიცხოვანი პირადი შემადგენლობა ყავს, მაგრამ იემენელი მოხალისეების წინააღმდეგაც კი უჭირს ბრძოლა და ხშირად მარცხდება. ფული მნიშვნელოვანი ფაქტორია, მაგრამ არა გადამწყვეტი.

თბილისი ბოლოს აიღეს ორჯერ, 1795 და 1921 წლებში, ორივეჯერ ბრძოლის ბედი გადაწყვიტა ფლანგიდან ჩატარებულმა მანევრმა, ფიზიკურად არ გვეყო ხალხი ყველა მიმართულების დასაფარად. ეხლა უარეს დღეში ვართ. ყველაფერს რომ თავი გავანებოთ, დედაქალაქს საკუთარი გარნიზონიც კი არ ყავს.

მოკლედ: 1.2 მილიონიანი დედაქალაქი (ქართველების გრავიტაციის ცენტრი) ვინ უნდა დაიცვას? ქალაქგარეთ (ვაზიანში) მყოფმა ოთხიდან ერთმა ბრიგადამ (დაახლ. 3-3.300 კაცი) და ცალკეულმა მცირერიცხოვანმა დანაყოფებმა? 5.000 მებრძოლი თბილისს ვერ დაიცავს (კიბორგებად რომ იქცნენ მაინც), გაცილებით მეტია საჭირო. მთელ ჯარს თბილისში თუ მოვუყრით თავს, სხვა ქალაქებმა და რაიონებმა რა დააშავეს? მტერს ვუტოვებთ საჯიჯგნად? ჰოდა ეხლა უფრო ცუდ დღეში ვართ ვიდრე საუკუნეების წინ ვიყავით და ეს არავის ადარდებს. აიღეთ საქართველოს რუკა, გაანაწილეთ 20.000 სამხედრო (ამდენ პროფესიონალს როგორღაც ინახავს ჩვენი ეკონომიკა. მარტო ამათ ხელფასებში და დაზღვევაზე მიდის ₾300.000.000 -ზე მეტი) ყველა სახიფათო მიმართულებაზე (თან რეზერვის გარეშე) და უამრავ დაუცველ ზონას აღმოაჩენთ. ჰოდა რა აზრი აქვს ასეთ, დამარცხებისთვის განწირულ სისტემას? ნოე ჟორდანიას დროს - ურმებით რომ დადიოდა ხალხი, პანდემიის, შიმშილის, გაუთავებელი ომების, უიარაღობის, საგარეო დახმარების არქონის პირობებში 2.4 მილიონიან ქვეყანაში ახერხებდნენ 10-15.000 ახალგაზრდის გაწვევას და ერთის გარდა ყველა ომი მოიგეს! ეხლა რატომ ვერ უნდა მოვახერხოთ ნორმალური სამხედრო სავალდებულო სამსახურის შექმნა? გაცილებით უკეთეს პირობებში ვართ და 1.3 მილიონით მეტია მაცხოვრებელი! ვხვდები რატომაც არ აკეთებენ, მაგრამ ეგ სულ სხვა საუბრის თემაა.

ამ ბლოგში წარმოდგენილ ვარიანტში ჯარის რიგითი შემადგენლობა კომპლექტდება სამი მოდულის გამოყენებით:

1). პროფესიული კონტრაქტი - არსებული 4 ბრიგადა და ცალკეული დანაყოფები, რომლებიც ძალიან მაღალ დონეზე უნდა იყონ მომზადებულნი და აღჭურვილნი. არსებული დაახლ. 17-18.000 მებრძოლი საკმარისია პროფესიული სეგმენტისთვის. ცნობისთვის, დაახლ. ამდენივე მსახურობდა რეგულარულ ჯარში მშვიდობის დროის შტატით 1918-1921 წლებში, რიგითები გაწვეულები იყვნენ 1.4 წლის ვადით.

2). სავალდებულო სამხედრო სამსახური - მოკლევადიანი, მკაცრად სამხედრო ამოცანების მქონე სამსახური, სადაც საველე მომზადებაზე მოვა დროის დაახლ. 60%. ამ სტატიაში საუბარი არაა არსებულ მახინჯ სისტემაზე. გაწვევა შეეხება მხოლოდ თავდაცვის ძალებს, სხვა უწყებებში გაწვევა გაუქმდება. დასრულების შემდეგ მოქალაქე ხდება რეზერვისტი და 3 წლით ჩაირიცხება არმიის კადრირებულ ბატალიონში, ან ცალკეულ ასეულში. 3 წლის მანძილზე სავსებით შესაძლებელია დაახლ. 30.000 იანი (წელიწადში 10.000 კაცზე გათვლით. დაახლ. 20-25.000 მამაკაცს უსრულდება 18 წელი ყოველწლიურად) კარგად გაწვრთნილი კადრირებული (ოფიცრების და სერჟანტების ნაწილი სრული დროით, იარაღით და ტექნიკით 100% შევსებული, ხოლო რიგითი შემადგენლობა მოდის ომის დროს, ან მოკლევადიან საველე შეკრებაზე) რეზერვის დაგროვება, ეს ციფრი დიდად აღარ შეიცვლება და დასტაბილურდება. რაც დაახლ. 45 ბატალიონს შემატებს თავდაცვის ძალებს, რომლებიც გაიშლებიან ომის დროს და გახდებიან ძირითადი საომარი ძალა. 3 წლის გავლის შემდეგ რეზერვისტები გაგარძელებენ ბატალიონში სამსახურს შესაბამისი კონტრაქტის საფუძველზე, ან პირობითად: 10 წლით ჩაირიცხებიან თადარიგში, ე.წ. "არა აქტიურ ბატალიონებში", სამარშო ასეულებში (დანაკარგის შესავსებად ფორმირებული რაზმები) და მათი გაშლაც შეიძლება სრული მობილიზაციის დროს. ეს ცალკე სტატიის თემაა და აქ დროს არ დავკარგავ.

3). მოხალისე - ყველა იმ მოქალაქეს, რომელსაც სურს დაიცვას სამშობლო ომის დროს საშუალება უნდა ჰქონდეს გაწევრიანდეს შესაბამის პარამილიტარულ ორგანიზაციაში და მშვიდობიან პერიოდში გარკვეული დრო დაუთმოს სამხედრო საქმის ღრმად შესწავლას. ეს დანაყოფები ასევე გამოყენებულნი იქნებიან ომის დროს როგორც სამანევროდ, ასევე სამოქალაქო დაცვის ამოცანებისთვის.

ლიეტუვას მსროლელთა კავშირი

ნორვეგიის პარამილიტარული ორგანიზაცია

შვედეთის პარამილიტარული ორგანიზაცია

დანიის პარამილიტარული ორგანიზაცია

აშშ. ჯორჯიის შტატის მოხალისეთა ორგანიზაცია

ესტონეთის პარამილიტარული ორგანიზაცია

ავსტრალიის მოხალისეთა ორგანიზაცია

ავსტრიის ტერიტორიული რეზერვი - Milizstand

"განათლების მიღებაში და ოჯახის რჩენაში მიშლის ხელს"

როგორ გავაკეთოთ ისე რომ არ შეეშალოთ ხელი? რამდენიმე ვარიანტია.

I ვარიანტი: 6 თვიანი. ახალგაზრდა მისაღებ გამოცდებს ასრულებს თებერვალ-მარტში, მომდევნო 6 თვის განმავლობაში მსახურობს ჯარში და სექტემბრის ბოლოს მიდის უნივერსიტეტში. უშლის განათლების მიღებაში ხელს ასეთი სავალდებულო? არა

დასრულების შემდეგ 3 წლით ავტომატურად ჩაირიცხება რეგულარული არმიის სარეზერვო ტერიტორიულ დანაყოფში საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, სადაც შეიძლება გამოიძახონ (შეიძლება არც გამოიძახონ, გააჩნია სიტუაციას) წელიწადში მაქს. 14 დღით საველე შეკრებაზე, ან თავისი სურვილით ირჩევს პარამილიტარულ ორგანიზაციას , სადაც ჩარიცხვის შემთხვევაში (დამოკიდებულია ორგანიზაციის სტაფის თანხმობაზე) აფორმებს 3 წლიან კონტრაქტს და გამოძახებული იქნება დანაყოფში წელიწადში 21 დღით.

სავალდებულო სამხედრო სამსახურის ანაზღაურება თვეში: ₾50

არმიის რეზერვი არ ანაზღაურდება, ხოლო მოხალისეთა რეზერვის სამანევრო დანაყოფში სამსახური ნაწილობრივ (თვეში ხელზე დარიცხული: ₾150, წელიწადში: ₾1,800.

II ვარიანტი: 3 თვიანი + 42 დღე. პრინციპი იგივეა. განსხვავება მხოლოდ ვადებშია. 3 თვიანი საბაზისო მომზადების დასრულების შემდეგ ახალგაზრდა ჩაირიცხება შესაბამის ტერიტორიულ სარეზერვო დანაყოფში 2 წლით, წელიწადში 21 დღე საველე შეკრებაზე ყოფნის ვალდებულებით. ამგვარად, სავალდებულო სამხედრო სამსახური 132 დღიანი გამოვა, 90 დღე (გადაბმულად) საბაზისო მომზადება და 42 დღე (განაწილებული ორი წელიწადზე) ტერიტორიულ დანაყოფში.

ასე მოწყობილი არმიის რეზერვი უფრო ეფექტური და გაცილებით იაფი იქნება, ვიდრე ეროვნული გვარდიის მიმდინარე საპილოტე პროგრამაა სადაც ყოველ თვე ერიცხებათ ანაზღაურება, ორი წელი უნდებიან საბაზისო 90 დღიან მომზადებას, არეულია ასაკები და გამოცდილება. უცოდინარი და პირობითად 12 წლიანი სამხედრო გამოცდილების მოქალაქეები ერთად სწავლობენ ავტომატის დაშლას, რაც ძალიან აძნელებს წვრთნის ოპტიმიზაციის პროცესს და ა.შ.

მეთაურის კურსი სტუდენტებისთვის

თუ სტუდენტს სამხედრო სამსახური მოეწონება და შესაბამისი სამეთაურო უნარი აღმოაჩნდება, სანამ უმაღლესში სწავლობს, შეეძლება რეზერვის ოფიცრის, სერჟანტის, ან ინსტრუქტორის კურსის გავლა. ეს კურსი უნდა იყოს ანაზღაურებადი, ანუ წარმატებით დასრულების შემდეგ რეზერვის ოფიცერს/სერჟანტს უნდა დაერიცხოს თანხა.

სწავლის დასრულების შემდეგ ახალგაზრდა სურვილის მიხედვით დაინიშნება შესაბამის თანამდებობაზე რეგულარული არმიის სარეზერვო (ან მოხალისეთა) დანაყოფში 3 წლის ვადით კონტრაქტის საფუძველზე. ეს სამსახური იქნება წელიწადში 21 დღიანი (ანუ ხელს არ შეუშლის სამოქალაქო პროფესიით დასაქმებაში) და ნაწილობრივ ანაზღაურებადი (პროფესიული კონტრაქტის 10%).

აშშ-ს არმიის რეზერვის ოფიცერთა მომზადების კორპუსი

თუ ახალგაზრდა ოჯახის ერთადერთი მარჩენალია

ქვეყანაში არსებულ უმძიმესი ეკონომიური მდგომარეობის გამო, შესაძლებელია ამ დაშვების გაკეთება: ოჯახის მარჩენალი ახალგაზრდა ამ ფაქტის დამტკიცების შემთხვევაში და მისი სურვილისამებრ შეიძლება განთავისუფლდეს სავალდებულო სამხედრო სამსახურისგან იმ პერიოდით რა პერიოდითაც იქნება ოჯახის ერთადერთი მარჩენალი. ამ ხნის მანძილზე ის ვალდებული იქნება თავისი შემოსავლის პირობითად 5% თავდაცვის სამინისტროს ბიუჯეტში ჩარიცხოს, ანუ თუ ექნება ₾1.000 შემოსავალი, მოეჭრება ₾50.

აქ მხოლოდ იდეას ვაჟღერებ, შესაბამისმა კანონმდებლობამ ზუსტად უნდა დაარეგულოროს ამ ტიპის შეთავაზება.

პრივილეგიები სამხედრო სავალდებულო სამსახურგავლილთათვის

თუ მოქალაქეს არ ექნება გავლილი სამხედრო სავალდებულო სამსახური, მან ვერ უნდა შეძლოს სამსახურის დაწყება მაგალითად პოლიციაში და ვერ უნდა დაიკავოს მაღალი თანამდებობები (რომელ პოზიციებზე ვერ დაიწყებს მუშაობას ცალკე უნდა განისაზღვროს) მინიმუმ ძალოვან უწყებებში. ეს მიდგომა სამართლიანია და ძალოვანი უწყებების პირადი შემადგენლობის ხარისხის ამაღლებას შეუწყობს ხელს.

თუ მოქალაქე პაციფისტია, ან არ შეუძლია ჯარში სამსახური

თუ მოქალაქე პაციფისტია, რელიგიური ან სხვა მოტივით უარს იძახის იარაღთან კონტაქტზე, ან უბრალოდ შეუთავსებელია საჯარისო სამსახურთან ჯანმრთელობის (ამ შემთხვევაში საუბარი არაა ინვალიდებზე, რომლებსაც შრომითი საქმიანობაც არ შეუძლიათ), ან რაიმე სხვა მიზეზით (მაგ.: წვრთნის დროს თავს იჩენს ფსიქოლოგიური პრობლემა), მათ ექნებათ საშუალება გაიარონ ალეტერნატიული სამსახური, ან გადაიხადონ გარკვეული % შემოსავლიდან და საერთოდ არ წავიდნენ ჯარში:

1). ალტერნატიული არაძალადობრივი სამხედრო სამსახური. მაგალითად სამსახური სამშენებლო, სარემონტო, საყარაულო, სამედიცინო, კავშირგაბმულობის, ან კიბერუსაფრთხოების განხრით ჩაითვლება იგივე სამხედრო სავალდებულო სამსახურად, ოღონდ ლეტალურ იარაღთან შეხების გარეშე. ალეტრნატიული სამსახურის ფორმა და პირობები განისაზღვრება ცალკე საკანონმდებლო აქტით. საუკეთესო შემთხვევაში მოქალაქე გაივლის შესაბამის მომზადებას, აითვისებს პროფესიას და ჩაირიცხება პასიურ რეზერვში, საიდანაც შეიძლება გამოიძახონ ომის დროს.

ისრაელის ალტერნატიული სამსახურის (შირუტ ლე'უმი-ს) სამედიცინო ჯგუფის წევრი

2). ფულადი გადასახადი უნდა მოიცავდეს შემოსავლიდან თავდაცვის სასარგებლოდ გარკვეული %-ის დარიცხვას კანონში მითითებულ ასაკამდე.

ამ ფილტრაციის საშუალებით საბრძოლო ნაწილებში მხოლოდ მოტივირებული და დაინტერესებული ახალწვეულები მოხვდებიან, რაც გაწვეული ჯარის მთავარ პრობლემას, უმოტივაციო მასის არსებობას ხსნის. მოკლევადიანი სამსახური კი გამორიცხავს "დედოვშინას" (ძველი ჯარისკაცების მიერ ახალწვეულების ჩაგვრას), რადგან სამსახურის ვადაზე დაფუძნებული იერარქია ჩამოყალიბებას ვერ ასწრებს, მითუმეტეს თუ დროის 60% საველე მომზადებაზე წავა.

---------

ახალი სავალდებული სამხედრო სამსახურის დადებითი მხარეები:

- არმია = ხალხს. ჯარი აღარ არსებობს "თავისთვის", ის ერის ნაწილი ხდება.

- გაწვეული კონტინგენტის შენახვა გაცილებით იაფია

- სწრაფად იქმნება მომზადებული რეზერვი და იფარება ყველა მიმართულება

- ახალგაზრდა იღებს უნიკალურ ცოდნას და ცხოვრებისეულ გამოცდილებას

- ხელი არ ეშლება განათლების მიღებას

- საბაზისო მომზადება ტარდება სწრაფად. 14 და 21 დღიანი რეზერვი ხელს საერთოდ არ უშლის დასაქმებულს, შეთავსებადი ხდება სამხედრო და სამოქალაქო ცხოვრება

ეს ყველაფერი უნდა მოექცეს ერთიან საკანონმდებლო პაკეტში, შესაბამისად გაიზარდოს თავდაცვის სამინისტროს ბიუჯეტი, სისტემა უნდა მოემზადოს წვევამდელების მისაღებად, რადიკალურად შეიცვალოს სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გავლის პირობები, გახდეს ახალგაზრდისთვის საინტერესო და მიმზიდველი. ერთის მხრივ ახალგაზრდა მიიღებს საჭირო ცოდნას და უნიკალურ ცხოვრებისეულ გამოცდილებას (თან ისე რომ ხელი არ შეეშლება სწავლაში და პროფესიის ათვისებაში), რომელიც გამოადგება ყოველდღიურობაში და მეორეს მხრივ თავდაცვის ძალების საბრძოლო შესაძლებლობები მკვეთრად ამაღლდება, მათ შორის - ლოგიკური და სწორი სარეზერვო-სამობილიზაციო სისტემის შექმნით.

პოლიტიკა, სამხედრო ძალა და თავდაცვის აქტი

ადამიანი უხსოვარი დროიდან შეიარაღებულ საზოგადოებად ჩამოყალიბდა, სხვა გზა არც ჰქონდა. სუსტი სახეობა კონკურენციას აგებდა (სირბილი და კბენაც კი არ შეგვიძლია წესიერად) და გადარჩენისთვის ბრძოლის პროცესში ჩამოყალიბდა გონიერ, აგრესიულ და შეიარაღებულ ჯგუფად, რამაც სამყაროს მბრძანებლად აქცია.

ალფა მამრები მოექცნენ "მილიტარიზებული" იერარქიის სათავეში და გაუძღვნენ საკუთარ რაზმებს მამონტებზე სანადიროდ, ადამიანთა და ნეანდერტალელთა ჯგუფების წინააღმდეგ საომრად. გავიდა დრო, დაიხვეწა საზოგადოება, შეიცვალა იარაღი, მაგრამ არ შეცვლილა საკითხის არსი. რისთვისაც შეიარაღებული ადამიანი ინსტინქტურად იბრძოდა შუბით ხელში, იგივეს აკეთებს ეხლაც, არტილერიით, რაკეტებით და მეცნიერულად დასაბუთებულად.

ვიღაც იკითხავს, კი მაგრამ ასე როდემდე უნდა ვიყოთო. მაგ შეკითხვაზე პასუხი არ მაქვს, ბოლო რამდენიმე ასეული ათასი წელია ასეა და იმედია ოდესმე უკეთესობისკენ შეიცვლება ყველაფერი. ჰოდა სანამ ეგ მოხდება, გავიაზროთ რა კავშირია პოლიტიკას, სამხედრო ძალას და ... თავდაცვის აქტს შორის.

პოლიტიკა

პოლიტიკა არის მოქმედებათა ერთობლიობა რითაც იმართება საზოგადოება, ან სახელმწიფო. საკუთარ პოლიტიკას ატარებს ნებისმიერი ადამიანი ვისაც თუნდაც რამდენიმე სხვა ადამიანზე აქვს ძალაუფლება. პოლიტიკოსი არის მოქალაქე, რომელიც საკუთარი, ან პარტიული ხედვით ცდილობს ქვეყნის მართვას, ანუ პოლიტიკა ინსტრუმენტია რითაც რეალიზდება ხედვა როგორც ზედა, ასევე ქვედა დონეზე.

"პოლიტიკურ ნებას" მოყავს მოქმედებაში ყ ვ ე ლ ა ფ ე რ ი. მაგ.: თუ მმართველ ჯგუფს არ აწყობს განათლებული საზოგადოება, შანსი არაა იმ ქვეყანაში განათლების სისტემა ნორმალური იყოს. თუ იმპორტით და კარტელური გარიგებებით სწრაფ და დიდ ფულს შოულობს მმართველი ელიტა, გამორიცხულია ეფექტური ადგილობრივი წარმოების და კონკურენციაზე დაფუძნებული თავისუფალი ბაზრის ჩამოყალიბება.

ამიტომ უკიდურესად მნიშვნელოვანია ვის ვაძლევთ ხმას არჩევნებზე. რაც არ უნდა აყალბონ (გაყალბებასაც აქვს თავისი ზღვარი), ხალხის ნების იგნორირება ფიზიკურად შეუძლებელია.

სამხედრო ძალა

სამხედრო ძალა არის პოლიტიკის ორგანული ინსტრუმენტი, პოლიტიკური პროცესის გაგრძელება ძალადობრივი ფორმით. როცა მოლაპარაკებით ვერ ხერხდება სასურველი შედეგის მიღწევა, პოლიტიკოსები ხშირად მიმართავენ ძალას. როგორც ერთმა ჩემმა მეგობარმა მოსწრებულად აღნიშნა: "სამხედრო არის პოლიტიკოსის ჯიბეში ჩადებული პისტოლეტი". რაღაზე უნდა ელაპარაკო გაურჩებულს, როცა შეგიძლია იარაღის გამოყენებით მოკლე დროში მიიღო სასურველი? მაგ.: ნაცისტურმა გერმანიამ და სსრკ-მ უშედეგო მოლაპარაკებების შემდეგ ძალის გამოყენებით დაიწყეს სასურველის მიღება, ელვის სისწრაფით დაიპყრეს: ნეიტრალური ჰოლანდია, დანია, ნორვეგია, ჩეხეთი, ლატვია, ესტონეთი, ლიეტუვა, შუაზე გაგლიჯეს პოლონეთი და ა.შ. ფინეთმა (ომით) და შვეიცარიამ (უომრად) იარაღით მოახერხეს პოლიტიკური ნების ძალით თავს მოხვევის არიდება.

იგივე ხდება საყოფაცხოვრებო დონეზეც. ორი ტიპი მოდის თხოვნით: "ორი ლარი ხომ არ გაქვს ძმა?" თუ მისცემ: "მადლობა ბრატ და წავლენ", მაგრამ მეორედაც მოგთხოვენ, ამჯერად ალბათ 5 ლარს. თუ არ მისცემ, ე.ი. ვერ მორიგდით და შეიძლება ძალა გამოიყენონ კლიენტის დასასჯელად და ჩხუბი ატყდეს, ანუ პოლიტიკური პროცესი გაგრძელდეს ძალადობრივი ფორმით. როდის არ მოგთხოვენ ფულს? როცა თქვენი კრებითი უხეში ფიზიკური ძალა დიდი იქნება (მაგ.: ვიღაცეებს იცნობთ და იმათთან საქმის დაჭერა არ აწყობთ), ან პრობლემური კლიენტი ხართ (მაგ.: იარაღს ატარებთ) და სხვას, უფრო სუსტს და მოწყვლადს დაუწყებენ ძებნას, რათა საკუთარ მოქმედებათა ერთობლიობა, რითაც ცდილობენ მართონ საზოგადოება რეალიზდეს (კიდევ ერთხელ გადაიკითხეთ ზემოთ ნახსენები "პოლიტიკა").

თუ პოლიტიკოსები ჩათვლიან რომ სტრატეგიული ჩანაფიქრის მისაღწევად ჯარი საჭირო არაა, მას უბრალოდ აუქმებენ. ასეთი უჯარო სახელმწიფო დედამიწაზე 21 არის. რატომ უნდა ხარჯოს ფული ჯარის შენახვაზე მაგალითად სამოამ, რომელსაც საფრთხე არსაიდან ელის?

სამხედრო ძალის მთავარი ამოცანაა საკუთარი სიძლიერით ომი აარიდოს ქვეყანას თავიდან და ზურგი გაუმაგროს პოლიტიკოსებს მოლაპარაკების დროს. თუ ჯარი სუსტია, ქვეყანა იოლ ლუკმად ითვლება და პირდაპირი აგრესიის შანსი იზრდება.

"ეშმაკის მათრახი" 1920 წ

რისთვის გვყავს ჯარი?

ჩვენი მთავარი პრობლემა ისაა, რომ ჯარი რისთვისაა და რა ამოცანები უნდა გადაჭრას გააზრებული არ გვაქვს არცერთ დონეზე, ეს კი აისახება ერის თავდაცვისუნარიანობაზე. ამ დროს სისტემა დამოკიდებული ხდება მინისტრის/ჩინოსნების კარგ, ან ცუდ ხუშტურებზე, უვარდება პრესტიჟი, პირადი შემადგენლობა კარგავს მოტივაციას და ვერ ვითარდება ნორმალურად.

ქართველი პოლიტიკოსები ვალდებულნი არიან მისცენ მკაფიო შეკვეთა სამხედროებს, საიდანაც მათ ეცოდინებათ უახლესი წლების განმავლობაში რა მიმართულებით უნდა განავითარონ თავდაცვის ძალები, რა რესურსი ექნებათ ამისთვის და რა შედეგს უნდა მიაღწიონ ამა თუ იმ მოწინააღმდეგესთან იარაღით დაპირისპირების შემთხვევაში. სანამ ეს შეკვეთა არ გაჩნდება, სისტემა მართვად ქაოსში იქნება და არ დასრულდება "ცუდი" და "კარგი" მინისტრების ხანა. პოლიტიკოსებმა უნდა გააკეთონ ეს და არა სამხედროებმა. დიზაინერი არ უკვეთავს კლიენტს დიზაინს, პირიქით ხდება: კლიენტი (პოლიტიკოსი) უკვეთავს დიზაინერს (სამხედროს) და იხდის ფულს შესრულებულ სამუშაოში.

მაგალითად: 2016-2019 წლებში თავდაცვას ლ. იზორია ხელმძღვანელობდა, 2019 წლის ბოლოს ი. ღარიბაშვილმა შეცვალა და უცებ აღმოაჩინა რომ უამრავი პრობლემა დაგროვებულა თურმე (მადლობა 2020 წლის არჩევნებს). გეგონება ღარიბაშვილი და იზორია ერთი გუნდის წევრები არ იყვნენ და 4 წლის მანძილზე იზორია არ აგროვებდა მაგ პრობლემებს! ერთმა თავდაცვის მინისტრმა სამხედრო აკადემია სულაც გააუქმა, რა საჭიროა, სხვა ქვეყანაში ისწავლონო. ასეთი არასერიოზული დამოკიდებულება მრავალი წელია გრძელდება და ბოლო არ უჩანს. 2020 წელს იქამდე დავედით ნედლი ხორცი, ნორმალური ფეხსაცმელი და ახალი მანქანები გვიხარია, ამ დროს სხვები ხელოვნული ინტელექტის და რობოტიზირებული სისტემების ბრძოლის ველზე გამოყენებაზე მუშაობენ. სამხედრო ლიცეუმში ფიზიკური ტესტირება გააუქმეს, ვინმეს მაინც რომ ჩაებარებინა და გვახარეს 61% ით მეტი მსურველიაო. ყალბი პიარი არაა საქმე, საქმე არის სტრატეგიული ჩანაფიქრის განსაზღვრა და სამხედროებისთვის კონკრეტული შეკვეთის მიცემა და ამ შეკვეთის ხარისხზე განუწყვეტელი კონტროლი: "საქმემან შენმან წამოგაჩინოს შენ".

უკანასკნელი 8 წლის განმავლობაში თავდაცვაზე დაიხარჯა დაახლ. 7 მლრდ ლარი და ზუსტად არავინ იცის რაში! 3-4 დღე როგორმე გავძლოთ და ეგებ მერე ვინმე დაგვეხმაროს? ესაა სტრატეგიული ჩანაფიქრი და ამაში იხარჯება წელიწადში 800-900 მლნ. ლარი? ვინმემ რომ იკითხოს: "3-4 დღეს ჯარის გარეშეც ხომ გავძლებთ, სანამ პოლიციას განაიარაღებენ?" რა პასუხი უნდა გასცენ? მიხვდით ხომ? ძალიან ლოგიკურად დგებს დღის წესრიგში ასეთი ჯარის არსებობა-არარსებობის საკითხი. პოლიტიკის ინსტრუმენტი თუ არაა, ძირითად ამოცანას ვერ წყვეტს, ლიცენზირებულ მკვლელებს და საველე მეთაურებს თუ არ ეძებს და არ ზრდის, ახალგაზრდების მასობრივ სამხედრო მომზადებას არ ეწევა, აბა დაახლ. 900 მლნ ლარს რაში ვიხდით? თავის მოტყუებაში? ასეთი შეკითხვები რომ არ გაჩნდეს, საჭიროა საკითხს ძალიან სერიოზულად მივუდგეთ!

თავდაცვის აქტი

ჩემი აზრით, თავდაცვა და განათლება არის ორი სფერო სადაც პარტიებს შორის მომხდარი ეროვნული შეთანხების გარეშე არაფერი არ გამოვა. შეიცვლება მინისტრი, ან პარტია და დაიწყება "ძველის ნგრევა და ახლის შენება", ანუ მუშაობის იმიტაცია და რეალურად საკუთარი ეგოს დაკმაყოფილება, რაშიც აქეთ ჩვენ ვუხდით საკუთარ ფულს. გაწყობთ ასე? ალბათ არა.

როგორც გადაწყვიტეს ეს პრობლემა ცივილიზებულმა ქვეყნებმა, რომლებსაც შედეგის მიღწევა უნდოდათ? მარტივად. პარლამენტში მზადდება ეროვნული შეთანხმების დონის დოკუმენტი, რომლის შედგენაში ყველა საპარლამენტო პარტია მონაწილეობს: "თავდაცვის აქტი", რომელშიც განსაზღვრულია შეიარაღებული ძალების ფუნქციონალური განვითარების ხედვა მომდევნო წლების მანძილზე (ძირითადად: 4, ან 8 წ.). ამ ტრადიციას საუკუნეზე დიდი ისტორია აქვს, მაგალითად ბრიტანეთში 1842 წელს გამოიცა.

ასეთი მიდგომის დროს თავდაცვა მინისტრის ხუშტურებზე კი არაა აგებული, საპარლამენტო პარტიების პოლიტიკოსები საზღვრავენ ქვეყნის წინაშე მდგარ საფრთხეებს, ომის დროს სახელმწიფოს მოქმედების საერთო ჩანაფიქრს, საკუთარი და მოწინააღმდეგის ეკონომიურ, ტექნოლოგიურ, ფსიქოლოგიურ და სხვა რესურსებს, ასევე ომის ტიპს (ინტენსიობა, მასშტაბი, ხანგრძლიობა და ა.შ.). გარკვეული აქვთ საკუთარი და მოწინააღმდეგის ძლიერი და სუსტი მხარეები, სისტემების მდგრადობა ომის საწარმოებლად, მოკავშირეების როლი და ა.შ. ანუ საფუძვლიანად უდგებიან საკითხს და ზუსტად იციან რისთვის ყავთ ჯარი და რა უნდა გააკეთოს ჯარმა როგორც მშვიდობის, ასევე ომის დროს. აქტს კანონის სახე აქვს და პარლამენტის გარეშე ვერავინ ვერ შეცვლის, ანუ არაა დამოკიდებული მაღალჩინოსნების ახირებებზე. სამხედროებმაც ზუსტად იციან რას ითხოვენ მათგან, სისტემა სამართლიანია და მშვიდად მუშაობენ.

თავდაცვის აქტიდან გამომდინარეობს სხვა ქვემდებარე აქტებიც. მაგალითად ესტონეთის შეიარაღებული ძალების მოხალისეთა ორგანიზაცია "თავდაცვის ლიგის" ძირითადი ამოცანები ჩაწერილია "თავდაცვის აქტში", ხოლო უშუალოდ ორგანიზაცია "თავდაცვის ლიგის აქტი"-თ მოქმედებს, რომელსაც ლიგის შტაბი ადგენს.

ასე იქმნება ძლიერი შეიარაღებული ძალები, რომელსაც ერში პრესტიჟი აქვს და არა მუშაობის იმიტაციით და პიარის მეშვეობით მოსახლეობის დაბოლებით.

ყველა ქვეყანას საკუთარ პრობლემებზე მორგებული თავდაცვის აქტები აქვს, ამიტომ სხვების დაკოპირება დიდი მავნებლობა იქნება. საჭიროა ქართული "თავდაცვის აქტის" შემუშავება. შეგვიძლია? რა თქმა უნდა! არც სპეციალისტები გვაკლია და არც გონიერი ხალხი. პოლიტიკური ნების გარდა არაფერი არ აფერხებს ამ სისტემის შემოღებას!

სახელმწიფო მდივანი

თავდაცვის აქტის პუნქტების ასრულების ზედამხედველად პარლამენტმა (არასაპარლამენტო ვადით) უნდა დანიშნოს "სახელმწიფო მდივანი" (სამოქალაქო კურატორი) რომელიც ძირითადი პასუხისმგებელია იქნება თავდაცვის ძალებში არსებულ სიტუაციაზე და ის არ იქნება პოლიტიკური ფიგურა. მისი ამოცანა უნდა იყოს ტენდერების მონიტორინგი, მატერიალურ-ტექნიკური რესურსების, საბრძოლო მომზადების, თანხების სწორად განკარგვის კონტროლი, პირადი შემადგენლობის კონკრეტული პრობლემები და ხანგრძლივმოქმედი ხედვით გათვალისწინებული პუნქტების ასრულებაზე ზედამხედველობა. ეს სისტემა აპრობირებულია და ეფექტურად მუშაობს ბევრ ქვეყანაში.

მდივანი და მისი სამუშაო ჯგუფი, სადაც სამხედრო ომბუდსმენიც შევა, დაფინანსებას უნდა იღებდეს პარლამენტიდან და არ უნდა იყონ ანგარიშვალდებული არც სამინისტოსთან და არც გენშტაბთან. ამით მოეღება ბოლო გაუთავებელ „რეფორმებს“ და ახალ-ახალი ჩინოსნების ნაირნაირ „ხედვებს“. პირად შემადგენლობას გაუჩნდება საშუალება მათ მიმართ გამოვლენილი სავარაუდო უსამართლობა გაასაჩივროს და მოითხოვოს სამართლიანი გადაწყვეტა. სრული ხედვა ვისაც გაინტერესებთ შეგიძლიათ იხილოთ აქ: "მომავლის არმია"

დამატებითი წყაროები

ესტონეთის თავდაცვის აქტი

ახალი ზელანდიის თავდაცვის აქტი

კანადის ეროვნული თავდაცვის აქტი

გაეცანით კახა კაციტაძის წიგნს "სტრატეგიის საფუძვლები" (2007 წ)

თბილისის არსენალის საწყობის აღწერა. 21.07. 1918 წ.

თბილისის საარტილერიო საწყობები და არსენალი

1918 წლის 21 ივლისს ეროვნული საბჭოს სამხედრო კომისიაში შემოვიდა მოხსენება გრიფით "საიდუმულო" სადაც დეტალურად იყო აღწერილი რა სახის იარაღი ინახებოდა თბილისის და სამტრედიის საარტილერიო საწყობებში.

აღწერიდან დასტურდება, რომ ქართულ ჯარს მსუბუქი იარაღის, ამუნიციის და არტილერიის მარაგები 1918 წლის ივლისისთვის სახარბიელო მდგომარეობაში არ იყო.

შაშხანები

7,62X54 მმ მოსინი (რუსეთი) - 2.812 ერთეული / 2.037.880 ვაზნა

ა). ქვეითის: 1.506

ბ). დრაგუნის: 1.044

გ). მოკლე: 262

10.75×58 მმ ბერდანი (რუსეთი) - 218 ერთეული / 7.881.819 ვაზნა

ა). ქვეითის: 173

ბ). კაზაკის: 45

8×50 მმ ლებელი კარაბინი (საფრანგეთი) - 107 / 1.322.698 ვაზნა

11X59 მმ გრა-კროპაჩეკი (საფრანგეთი) - 178

11X59 მმ გრა, Fusil Gras 1874 (საფრანგეთი) - 334 / 151.556 ვაზნა

10.4×38 მმ ვეტერლი, Vetterli-Repetiergewehre (შვეიცარია) - 190 / 857.520 ვაზნა

6.5×50 მმ არისაკა (იაპონია) - 157 / 3.686.900

ვინჩესტერი 3 ხაზიანი (აშშ) - 70

7.92×57 მმ მაუზერი (გერმანია) - 76

თურქული ნადავლი: 654 სხვადასხვა ტიპის შაშხანა

მანლიხერი 1895 წ. მოდელი: 92

მანლიხერი 1892 წ. მოდელი: 122

კრა-იურგენსონი: 77

მაუზერი: 103

ლებელი 4 ხაზიანი: 138 / 77.500 ვაზნა

პიბოდი-მარტინი 3 ხაზიანი: 122

ტყვიამფრქვევები

კოლტი: 1

7.7×56 მმ ლუისი (ბრიტანული): 222 / 203.768 ვაზნა

ცივი იარაღი

სხვადასხვა ტიპის ხანჯლები და პიკები: 92.473 / პიკები: 10.934

საარტილერიო საშუალებები

არტსისტემები: 57, აქედან 45 ერთეული 76 მმ 1909 წ. მოდ. სამთო ქვემეხი

ჭურვები (შრაპნელი და ყუმბარა): 78.637 ჭურვი

მანათობელი რაკეტის გამშვები: 194

ბომბმტყორცნი: 99 / 94.906 ნაღმი

ნაღმმტყორცნი: 8 / 230 ნაღმი

20.3 მმ პატარა ნაღმმტყორცნი: 45

სამტრედიის საარტილერიო საწყობის აღწერა

15.07.1918

კოლტის ტყვიამფრქვევის ვაზნები: 8.000

სხვადასხვა საარტილერიო ჭურვები: 612

6.5×50 მმ არისაკას ვაზნები: 30.000

10.4×38 მმ ვეტერლის ვაზნები: 8.650

თურქული ვაზნები: 450

ფრანგული ხელყუმბარები: 285

დენთი ქვემეხებისთვის: 339 ერთეული

თბილისის საარტილერიო საწყობის აღწერა

15.07.1918

სხვადასხვა ტიპის შაშხანის ვაზნები: 8.133.593

ა). 8×50მმ ფრანგული "შოშის" ტყვიამფრქვევის: 7.464.041

ბ). შვეიცარული პიბოდი-მარტინი: 591.500 და ა.შ.

პისტოლეტების და რევოლვერების ვაზნები: 314.790

ა). სმიტ ვესონის სხვადასხვა კალიბრის: 152.567

ბ). ბრაუნინგი 7.65მმ: 125.036 და ა.შ.

გ). კოლტი 45 კალიბრი: 28.722

ქვემეხის ჭურვები: 6.082

მანათობელი რაკეტები: 12.163

აღწერაში ასევე შეტანილია საარტილერიო ჭურვების ნაწილები, სასწავლო მასალები, დენთი და ა.შ.

დამატებითი ინფორმაცია

აღწერიდან ვიგებთ რომ არმიაში შტატით დადგენილი იყო 76 ცალი 1909 მოდ. სამთო ქვემეხი, ხოლო ნაწილებში იყო 70. 1909 მოდ. ჰაუბიცა 8 ცალი, ნაწილებში იყო 4.

შტატით ჯარში უნდა ყოფილიყო 45.696 შაშხანა, ნაწილებში იყო: 9.045, თუმცა მონაცემები არაზუსტია, რადგან ყველა ნაწილს არ მოუწოდებია ინფორმაცია.

ვაზნების დეტალური რაოდენობა

საიდუმლო მოხსენებას ხელს აწერს გენერალ-მაიორი ალექსანდრე ყაზბეგი.

წყარო: "ცნობები საარტილერიო საწყობის იარაღის მარაგისა". ფონდი: 1836. ანაწერი: 1 საქმე: 184. საქართველოს ეროვნული არქივი.

განსაკუთრებული მადლობა ისტორიკოს დ. სილაქაძეს!

ყაზახეთის სახმელეთო ძალების სამხედრო დარაიონება

2003 წლის 7 მაისიდან ყაზახეთის ოლქების სისტემა შეიცვალა და 4 რეგიონალური სარდლობა დაარსდა ("ასტანა", "აღმოსავლეთი", "დასავლეთი" და "სამხრეთი"), რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილები არიან სექტორებად.

სახმელეთო ძალების ძირითადი დანაყოფები თავმოყრილია აღმოსავლეთ და სამხრეთ რაიონებში, საიდანაც მეტი საფრთხეა მოსალოდნელი. იხილეთ ვიდეო

განვიხილოთ ოთხივე სარდლობა და მათი შემადგენლობა (მხოლოდ ძირითადი დანაყოფები). სახმელეთო ძალების საერთო რიცხვი უცნობია, შეიარაღებულ ძალებში ოფიციალური მონაცემებით დაახლ. 120.000 სამხედრო მოსამსახურეა. რიგითების ძირითადი მასა გაწვეულია 1 წლის ვადით.

მწვანე (დასავლეთი), წითელი (ასტანა), ლურჯი (აღმოსავლეთი) და ყვითელი (სამხრეთი)

რეგიონალური სარდლობა "ასტანა"

შტაბი განთავსებულია ქ. ყარაღანდაში და ითვლება უმაღლესი მთავარსარდლის რეზერვად. რაიონში განთავსებულია ძირითადად საარტილერიო დანაყოფები და სასწავლო ცენტრები. უმაგრებს ზურგს სამხრეთის და აღმოსავლეთის სარდლობებს. შემადგენლობა:

➔ მე-7-ე მექანიზირებული ბრიგადა (ყარაღანდა)

➔ 401-ე საარტილერიო ბრიგადა (პრიაზიორსკი)

➔ 402-ე რეაქტიული არტილერიის ბრიგადა (პრიაზიორსკი)

➔ 403-ე ტანკსაწინაღმდეგო საარტილერიო ბრიგადა (პრიაზიორსკი)

➔ სარაკეტო ჯარების და არტილერიის სასწავლო ცენტრი (პრიაზიორსკი)

➔ რეზერვის უმცროსი სპეციალისტების საბრძოლო მომზადების ცენტრი (სპასკი)

➔ სპეციალური დანიშნულების სადაზვერვო პოლკი (აკტასი)

რეგიონალური სარდლობა "აღმოსავლეთი"

შტაბი განთავსებულია ქ. სემეიში. ფარავს რუსეთის და ჩინეთის მიმართულებას. შემადგენლობა:

➔ მე-3-ე ცალკეული გვარდიული მექნიზირებული ბრიგადა (უშარალი)

➔ მე-4-ე ცალკეული მექანიზირებული ბრიგადა (უსტ კამენაგორსკი)

➔ მე-8-ე ცალკეული მექანიზირებული ბრიგადა (სემეი)

➔ 11-ე სატანკი ბრიგადა (აიაგოზი)

➔ 34-ე საარტილერიო ბრიგადა (უშარალი)

➔ 101-ე სარაკეტო ბრიგადა (სემეი)

➔ 102-ე რეაქტიული არტილერიის ბრიგადა (სემეი)

➔ 103-ე საარტილერიო ბრიგადა (სემეი)

➔ ცალკეული სადაზვერვო პოლკი (სემეი)

➔ კავშირგაბმულობის ცალკეული ბრიგადა (სემეი)

რეგიონალური სარდლობა "სამხრეთი"

შტაბი განთავსებულია ქ. თარაზში. ფარავს უზბეკეთის, ყირგიზეთის და ჩინეთის მიმართულებას. რელიეფი ძირითადად მაღალმთიანია, რაც იასახა რაიონის შემადგენლობაზე:

➔ მე-5 სამთო-მსროლელი ბრიგადა (თარაზი)

➔ მე-6 მექანიზირებული ბრიგადა (შიმკენტი)

➔ ცალკეული სამთო-ცხენოსანი პოლკი (ბაუირჟანი)

➔ მე-12-ე მექანიზირებული მძიმე ბრიგადა (გვარდეისკი)

➔ 54-ე გვარდიული საარტილერიო ბრიგადა (გვარდეისკი)

➔ 23-ე საინჟინრო-მესანგრეთა ბრიგდა (გვარდეისკი)

➔ 232-ე საინჟინრო-მესანგრეთა ბრიგადა (კაპჩაგაი)

➔ სახმელეთო ძალების სასწავლო ცენტრი

➔ 221-ე კავშირგაბმულობის ცალკეული ბრიგდა (თარაზი)

იხილეთ სამხრეთის რაიონის დანაყოფების ვიდეო

რეგიონალური სარდლობა "დასავლეთი"

შტაბი განთავსებულია ქ. ატირაუში. შემადგენლობა:

➔ ცალკეული მოტომსროლელი ბატალიონი (აქტობე)

➔ 390-ე საზღვაო-ქვეითების გვარდიული ბრიგადა (აქტაუ)

➔ ცალკეული სადაზვერვო პოლკი (ატირაუ)

➔ ცალკეული მოტომსროლელი ბატალიონი (ბეინეუ)

➔ 100-ე საარტილერიო ბრიგადა (აქტობე)

სამხედრო რაიონი, სავალდებულო სამსახური, რეზერვი და თავდაცვის ლიგა

წარმოგიდგენთ ერთერთ ვარიანტს, თუ როგორ შეიძლება საქართველოს თავდაცვის ძალების მოწყობა ისე, რომ ადექვატურად და სწრაფად უპასუხოს როგორც სიმეტრიულ, ასევე ასიმეტრიულ საფრთხეებს საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე. ამ ვარიანტს პირობითად დავარქვი "ქსელი", ხოლო სტატია მიზნად ისახავს ამ თემაზე საუბრის წახალისებას მილიტარისტებში და მოსახლეობის ინფორმირებას. ეს არ არის "მომავლის არმიის ხედვა", ანუ საპროგრამო დოკუმენტი, არც ჭეშმარიტებაზე მაქვს პრეტენზია.
მოყვანილი სახელები და ციფრები პირობითია, ანუ 2.5 თვეს ალბათ 4 თვე ჯობიაო მაგაზე დროს ნუ დავხარჯავთ, საინფორმაციო სტატიის კომპეტენციას ძალიან შორდება. ასევე შევეცადე გასაგები ენით გადმომეცა საკითხის არსი. თუ დაინტერესდებით თემის უკეთ შესწავლით, გაგიჩნდებათ შეკითხვები, ან კონტრარგუმენტები ე.ი. სტატიამ თავისი ამოცანა შეასრულა! მაშ ასე:

სამხედრო რაიონები

დარაიონება, ანუ გეოგრიფიულ არეალზე მორგებული ახალი სამხედრო-ტერიტორიული მოწყობა საშუალებას მოგვცემს სწრაფად და კონცენტრირებულად შევძლოთ წარმოქმნილ ლოკალურ საფრთხეზე რეაგირება. ამ მიზნით უნდა დაარსდეს სამხედრო რაიონები შტაბით, ბატალიონებით და ცალკეული რაზმებით. სრული ამოქმედების შემდეგ, მთელი ქვეყანა წინააღმდეგობის ქსელით დაიფარება და ძალიან გაურთულებს მტერს როგორც წინსვლას, ასევე ზურგში მოქმედებას.
დარაიონება სიახლე არაა, მაგალითად შვედეთში რაიონები 1833 წელს ამოქმედდა და ყველა ქვეყანა, სადაც სამხედრო საქმე საშუალო დონეზე მაინცაა, დარაიონებულია. ეს მომენტი არც ქართული სამხედრო აზრისთვის იყო უცხო, ტერიტორიული სადროშოები გაერთიანებული საქართველოს ჯარისთვის ჩვეულებრივი მოვლენა იყო. 1918-1921 წლებში ისევ აღორძინდა "ტერიტორიული მიდგომა" ქართულ არმიაში, მაგრამ ოკუპაციის შემდეგ მოიშალა და გაქრა. მაქსიმუმ აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად იყოფა საქართველო და ამით შემოიფარგლება.

რაიონი უნდა იყოს ავტონომიური, ომის დროს ნაკლებად დამოკიდებული ცენტრზე (რაც ნიშნავს ინიციატვის საკუთარ თავზე აღების გამომუშავების უნარებს ოფიცრებსა და სერჟანტებში) და უნდა იმოქმედოს წინასწარ მომზადებული გეგმების მიხედვით. ზოგი რაიონი დიდი იქნება (მაგ. თბილისის განსაკუთრებული რაიონი) და ზოგი პატარა (მაგ. დუშეთის). ყველა რაიონს ექნება საკუთარი სასწავლო-სამოქმედო გეგმა, მაგრამ ერთიანი ხედვის ფარგლებში.

დანაყოფების კონკრეტულ რელიეფზე მიბმით, რაიონებისთვის ზუსტი გეგმების განსაზღვრით სექტორების მიხედვით, თანამედროვე ტანკსაწინააღმდეგო და სარაკეტო შეიარაღებით შეძლო ლიბანის ჰეზბოლამ 2006 წელს ისრაელის ჯარის მასირებული შეტევის შეფერხება და 1 თვის მერე მოლაპარაკებების დაწყებაზე იძულება, მიუხედავად ამ უკანასკნელის კოლოსალური უპირატესობისა ცოცხალ ძალასა და ტექნიკაში.

ჰეზბოლას სამხედრო რაიონები და სექტორები 2006 წელს

მშვიდობის დროს დანაყოფები (რეგულარული და რეზერვის) პირველ რიგში მოემზადებიან საკუთარი რაიონის ამოცანებიდან გამომდინარე და იმ რელიეფზე, სადაც მოუწევთ ომი (მაგ.: თბილისელი პირველ რიგში დაიცავს თბილისს, ხოლო თელავის სამხედრო რაიონის წევრი კახეთს), რაც დიდ უპირატესობას მისცემს მტერთან შედარებით. დანაყოფებს ექნებათ "შესაბამისი პროფილი", მაგალითად: უშუალოდ თბილისში ვინც უნდა იბრძოლოს "ქალაქში ბრძოლა" იქნება ბატალიონის სასწავლო პროგრამის ბირთვი, დაფუძნებული თანამედროვე "ურბანული ოპერაციების" გამოცდილებაზე და საშტატო შეიარაღებაც შესაბამის უნდა ჰქონდეთ, ანუ საუბარია "მძიმე ქვეითებზე". თუ ბატალიონის ძირითადი სამოქმედო არეალი მთაგორიანი სექტორია, შეიარაღება, ეკიპირება და მომზადებაც კონკრეტულ რელიეფზე უნდა იყოს მორგებული, ანუ უკვე "მსუბუქ ქვეითზე" ვსაუბრობთ.
ტერიტორიული დანაყოფების გამოყენება შესაძლებელი იქნება საქართველოს სხვა რეგიონებშიც.
სამხედრო რაიონებში უნდა მოეწყოს ახალი ლოჯისტიკურ-სასწავლო ცენტრები, შენობებში რამდენიმე ასეული კაცის ერთდროულად განთავსების საშუალებით და სადაც დასაწყობდება სარეზერვო დანაყოფების გასაშლელად საკმარისი მატერიალური საშუალებები, ტექნიკა, იარაღი, საკვები და საბრძოლო მარაგი.
რაიონების დაარსება ხელს შეუწყობს ოფიცრების და სერჟანტების კარიერულ ზრდას, რადგან არსებული მცირერიცხოვანი დანაყოფები საშუალებას არ იძლევიან დროულად მოხდეს სამსახურეობრივი როტაცია და გადაადგილება.

რაიონის მეთაურობას კიდევ რამდენიმე ამოცანა ექნება, ფორმატის გამო მათ არ ავღწერ, თუმცა ქვემოთ ნახსენები იქნება ზოგიერთი.

ჯარის კომპონენტები (დაკომპლექტების მიხედვით)

ჯარი ომის დროს უნდა ივსებოდეს რამდენიმე სეგმენტედან და თავდაცვის ხედვაში ჩართული უნდა იყოს დამხმარე ორგანიზაციებიც:

1). პროფესიული სამხედრო სამსახური ძალიან მაღალ დონეზე მომზადებული და აღჭურვილი დანაყოფები, რომელთა ძირითადი ამოცანა ომის დროს მოწინააღმდეგის შეკავება და სარეზერვო დანაყოფების მობილიზაციისთვის საჭირო დროის მოგება უნდა იყოს.

2). სავადებულო სამხედრო სამსახური უნდა გახდეს დაახლ. 3 თვიანი, მაქსიმალური საველე მომზადებით და მსუბუქი-ქვეითის პრაქტიკული პროგრამით. 2.5 თვე საბაზისო მომზადება, ხოლო დარჩენილი 2-3 კვირა დახელოვნება რომელიმე სფეროში (მაგ.: მეტყვიამფრქვევე, ტანკსაწინააღმდეგო კომპლექსები, რადისტი, ჩუბინი და ა.შ.). სსს გავლა მოხდება: რეგულარულ ბრიგადებში და სამხედრო რაიონების სასწავლო ცენტრებში (დაახლ. 10 უნდა იყოს ასეთი). საუბარია 10-12.000 ახალწვეულის მიღებაზე წელიწადში, რაც შეუსრულებელი მისია არაა, 100 წლის წინ ვახერხებდით ურმით რომ გადაადგილდებოდა ხალხი და თან საშინელ ეკონომიურ-ეპიდემიოლოგიურ პირობებში.

ვისაც არ ენდომება საბრძოლო ნაწილში სამსახური (სულერთია რა მიზეზით, რელიგიის თუ უბრალოდ პაციფიზმის გამო), მათ უნდა გაიარონ „არაძალადობრივი გასამხედროებული სამსახური“ სახელმწიფო უწყებების საყარაულო, ან დამხმარე დანაყოფებში (სამედიცინო, ლოჯისტიკის, სამუშაო და ა.შ.) 6 თვის ვადით. იხილეთ: ფინეთის ჯარის არაძალადობრივი სამსახური

სსს საბაზისო საბრძოლო მომზადების დასრულების შემდეგ მოქალაქეს შეეძლება:

ა). გააფორმოს პროფესიული კონტრაქტი 4 წლით რეგულარულ დანაყოფში
ბ). საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით სავალდებულო წესით, 3 წლით ჩაირიცხოს აქტიური რეზერვის ტერიტორიულ ნაწილში, წელიწადში 21 დღით თავის დანაყოფში შეკრებაზე ყოფნის ვალდებულებით.
აქტიურ რეზერვში სამსახური უნდა ანაზღაურდებოდეს (მაგ.: რიგითისთვის თვეში ₾130, ანუ წელიწადში: ₾1.560). გათვალისწინებული უნდა იყოს სხვა შეღავათები და ბუნუსებიც. ეს დამოკიდებულია ეკონომიკის სიძლიერეზე, მარტო სურვილი არ კმარა როცა ფული არაა.
ეროვნული გვარდია ქვეითის საბაზისო მომზადებაზე (თან ზოგი ყოფილი საკონტრაქტოა, ზოგმა საერთოდ არაფერი იცის და ერთად კი სწავლობენ) ხარჯავს ორ წელიწადს, ჯამში 90 დღეს, რაც დროში ძალიან გაწელილია, ხოლო წელიწადში 45 დღის შეთავსება ძალიან ჭირს სამოქალაქო სამსახურთან. ჩემი აზრით 90 დღიანი რეგულარული მომზადება (განახლებული პროგრამით) უფრო ხარისხიანი, ეფექტური და იაფი იქნება. ხოლო მომდევნო პერიოდი გატარებული "21 დღიან რეზერვში" შეძენილი უნარების შენარჩუნებას უზრუნველყოფს. ხოლო თუ ამ სისტემის ფუნდამენტში ახალგაზრდული ლეგიონი ჩაიდება, კიდევ უფრო ამაღლდება ხარისხი.
პირველი სავალდებულო კონტრაქტის, ანუ 3 წლის დასრულების შემდეგ მოქალაქეს უფლება ექნება ნებაყოფლობით, 1-2 წლით გაიხანგრძლიოს აქტიურ რეზერვში ყოფნა, ან გადავიდეს თადარიგში.
აქტიურ რეზერვისტს შეეძლება მეთაურის კურსის გავლა და დაწინაურება ოცმეთაურად, ათმეთაურად, ან ოცეულის სერჟანტად. ნებისმიერი კურსის წარმატებით გავლა შესაბამისად უნდა ანაზღაურდებოდეს.

3 წლის შემდეგ, წელიწადში 10-12.000 ახალგაზრდაზე დათვლით, აქტიურ რეზერვში სამ გაწვევაზე დაგროვდება დაახლ. 30.000 მებრძოლი და ეს რიცხვი დიდად აღარც შეიცვლება. 10.000 თადარიგში გადასულს დაემატება 10.000 ახალგაწვეული.
რეალურად სსს გამოდის 3 წლიანი, ჯამში 132 დღიანი მომზადებით.

3). სამობილიზაციო რეზერვი (თადარიგი) უნდა იყოს 10 წლიანი. თადარიგში ჩაირიცხებიან ყოფილი სამხედრო პირები რეგულარული და აქტიური რეზერვიდან, რომლებმაც აღარ გააფორმეს კონტრაქტი. ეს კატეგორია სავალდებულო წესით შეიძლება გამოიძახონ მხოლოდ სრული მობილიზაციისას, ან საშუალება იქნებათ მოხალისედ დაბრუნდნენ აქტიური რეზერვის შემადგენლობაში ნაწილობრივი მობილიზაციის დროს.

4). საქართველოს თავდაცვის ლიგა გააერთიანებს სამოქალაქო პირების მიერ შექმნილ "გასამხედროებული ტიპის" ორგანიზაციებს და მოაქცევს მათ ერთიან ხედვასა და გეგმაში. ეს თემა ძალიან დიდია, თვალსაჩინოებისთვის ჩამოვწერ ლიგის სავარაუდო შემადგენლობას, რათა გასაგები გახდეს რაზეა საუბარი:

ა). დაცვის რაზმები. ტერიტორიული რეზერვის სამოხალისეო სახეობა, რომლის ძირითადი ამოცანა სამხედრო რაიონში ადგილობრივ ადმინისტრაციასთან და შსს-სთან ერთად მოქმედება იქნება: ინფრასტრუქტურის და წესრიგის დაცვა, ტვირთების კონვოირება, მოსახლეობის ევაკუაცია და ა.შ. საუბარია ყველა შესაძლო ამოცანაზე, რაზეც არ უნდა მოწყდეს ჯანღონით სავსე ახალგაზრდა მებრძოლი, ანუ რეგულარული ნაწილები და აქტიური რეზერვი.

ინგლისის "დაცვის რაზმები" 1942 წელს

დაცვის რაზმებში გაწევრიანებას შეძლებს ყველა ის მოქალაქე, რომელიც რაიმე მიზეზის გამო (მაგ.: ჯანმრთელობის მდგომარეობა, ასაკი) ვერ მოხვდება "ძირითად" კონტრაქტზე, ან დაასრულებს მას და გავა თადარიგში. რა თქმა უნდა დაცვის რაზმის წევრიც გააფორმებს 2-3 წლიან კონტრაქტს და ვალდებული იქნება 14, ან 21 დღე გაატაროს თავისი რაზმის სწავლებებზე.

კალიფორნიის შტატის "აქტიური რეზერვი" წვრთნის ადგილობრივ "დაცვის რაზმს"

ალასკის შტატის "დაცვის რაზმი" მეორე მსოლფიო ომის დროს

ალასკის შტატის "დაცვის რაზმი" ჩვენს დროს

ბ). მსროლელთა კლუბი, სადაც ნებისმიერ კანონმორჩილ მოაქალაქეს შეეძლება მსუბუქი იარაღის (რაც დაშვებულია სამოქალაქო ბრუნვაში) და სროლის შესწავლა შეღავათიან ფასად. კლუბი ისარგებლებს სამხედრო რაიონის ლიცენზირებული ღია სასროლეთებით და გახდება იარაღის კულტურის ამაღლების ძირითადი კერა.

30 წელიწადია ომში ვართ, ურთულეს, იარაღით გადატენილ აგრესიულ რეგიონში გვიწევს ცხოვრება და ერთი ღია სასროლეთიც კი არ გვაქვს! ასეთი ქვეყანა დედამიწაზე სულ რამდენიმეა ალბათ. ხალხი დემილიტარიზებულია, ხოლო სამხედრო საქმის და სროლის მოყვარულები უდიდესი ფსიქოლოგიური წნეხის ქვეშ არიან. არადა სამხედრო საქმის კარგად ცოდნამ, ორგანულად შერწყმულმა შრომასთან მოგვიყვანა აქამდე! ერთის გამოცლაც სცადეს ჩვენთვის რუსებმა და მეორისაც ... შედეგად მივიღეთ ლუარსაბ თათქარიძის ტიპაჟი, რომელიც გორაობს ტახტზე და ოცნებობს, ანუ საქმის კეთების გარდა ყველაფერს აკეთებს, ანუ არაფერს

სპეცრაზმელი არაა, ჩვეულებრივი მოქალაქეა ჩვეულებრივ თავისუფალ ქვეყანაში!

ეს ტიპი არც კანონს დაარღვევს (სროლის პრივილეგიას დაკარგავს) და არც მთვრალი ატეხავს სროლას აივნიდან!

ეს შვეიცარიის (!) ღია სასროლეთია. ბოლომდე უყურეთ სადაა მოწყობილი :))

2.000.000 ერთეული იარაღი ისვრის შვეიცარიაში ასეულობით სასროლეთზე

გ). გენ. მაზნიაშვილის სახ. ახალგაზრდული ლეგიონი, რომლის ამოცანა იქნება: თავდაცვის ძალებისა და შსს-სთვის მოტივირებული კადრების მოძიება, ახალგაზრდების დაინტერესება და წინასწარი გაწვრთნა სწავლისგან თავისუფალ დროს. ორგანიზაციაში გაივლიან ინდივიდუალურ, ჯგუფურ და ლიდერის მომზადებას. ასაკი: 12-18 წელი

გენ. მაზნიაშვილის სახ. ახალგაზრდული ლეგიონი

ლიგაში შეიძლება გაერთიანდნენ: სალაშქრო, საინფორმაციო ომის, სამედიცინო, სამოყვარულო სპორტის, კავშირგაბმულობის, დრონების, სამხედრო ისტორიის და სამხედრო საქმესთან მეტნაკლებად ახლოს მდგომი პროექტები და ორგანიზაციები, რომლებიც თავდაცვის სამინისტროს მიერ შემუშავებულ კონკრეტულ ხედვაში მოექცევიან. ერთის მხრივ ენთუზიასტები მიიღებენ მნიშვნელოვან ხელშეწყობას და მეორეს მხრივ გააძლიერებენ თავდაცვისუანარიანობას. გარდა ამისა, დაახლოვდება ჯარი და ხალხი, რასაც გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. თუ ჯარი სახალხო არაა, აბა ვის ინტერესებს ემსახურება ის?

პროექტი "მოლაშქრე" | იხილეთ სხვა ვიდეოები

ეს მიდგომა წააგავს შვეიცარიის თავდაცვის სამინისტროს წყობას, სადაც მოქალაქეთა დაცვის და საგანგებო სიტუაციების კოორდინაცია და სპორტული აქტიობები თავდაცვის ნაწილია.

ლიტუანია უფრო ახლოსაა ამ ვარიანტთან, რეგულარული ჯარის პარალელურად მოქმედებენ "ეროვნული თავდაცვის მოხალისეთა ძალები" (National Defence Volunteer Forces), როგორც ჯართან თავსებადი აქტიური რეზერვი (5.000 კაცი) და "მსროლელთა კავშირი" (Riflemen's Union) 12.000 წევრით, რომელიც სტატიაში წარმოდგენილი თავდაცვის ლიგის მაგვარი ორგანიზაციაა.

ლიტუანიის აქტიური რეზერვი

ლიტუანიის "თავდაცვის ლიგის" აქტიობები

ფინანსები

ბიუჯეტის გაორმაგება საშუალებას მოგვცემს ამ სისტემის პირველი ეტაპი ამუშავდეს, რადგან დიდი მოცულობის წინასწარი სამუშაოები იქნება ჩასატარებელი (ძირითადად იურიდიული საკითხების მოგვარება, ინფრასტრუქტურის, სასწავლო მასალების და სამეთაურო კადრების ფილტრაცია და მომზადება) და ეს არაა "ერთი წლის ამბავი". თუ ამ წყობაზე გადავალთ, 3-4 წელიწადში ხელშესახები შედეგი გვექნება.

ყველა მამაკაცს, რომელსაც არ უმსახურია საბრძოლო დანაყოფში, 35 წლის შესრულებამდე ავტომატურად უნდა ჩამოეჭრას შემოსავლის 1% თავდაცვის სამინისტროს სასარგებლოდ (პირველ რიგში თავდაცვის ლიგის საჭიროებისთვის). ვფიქრობ ეს მიდგომა სამართლიანია და მძიმე ტვირთადაც არ დააწვება მოქალაქეს (თუ ₾1.000 ექნება შემოსავალი, მხოლოდ ₾10 მოეჭრება, ანუ 1 შაურმას შეელევა როგორმე).

ფინანსებს არ ეხება, მაგრამ ძალიან სასურველია თუ ეს კატეგორია ვერ დაიკავებს მაღალ თანამდებობებს სახელმწიფო სტრუქტურებში (პარლამენტში და ძალოვნებში მაინც).

- - - - - - -

როგორიც არ უნდა იყოს ჯარის მოწყობა (რამდენიმე ვარიანტის შეთავაზებაა შესაძლებელი თავის პლიუს-მინუსებით), მისი სიძლიერე და ბრძოლისუნარიანობა დამოკიდებულია მხოლოდ პოლიტიკურ ნებაზე, საიდანაც გენერირდება შეკვეთა, დაფინანსება და ყველაფერი სხვა! სამხედრო საქმე პოლიტიკის ორგანული ნაწილია და მისდამი დამოკიდებულება ძალიან ნათლად ანახებს ცაკე აღებული პოლიტიკოსის, მთავრობის და ხალხის დამოკიდებულებას საკუთარი სამშობლოს მიმართ! ანუ დღემდე არასერიოზულად, ან არასწორად აღიქვამს მოსახლეობის დიდი ნაწილი ამ თემას. ძლიერი ჯარის N1 ამოცანაა გადააფიქრებინოს მტერს თავდასხმა მოსალოდნელი დიდი ფასის გამო! როსტოვის აღება არაა ქართული ჯარის მიზანი, მაგრამ ჩვენზე იარაღით წამოსვლის სურვილის გაღვივებას ჩვენივე სისუსტე უწყობს ხელს. რატომ უნდა ელაპარაკო სუსტს, როცა შეგიძლია იოლად წაართვა? სანამ ვინმე თავს დაგვესხმება ასჯერ უნდა დაფიქრდეს "ემანდ კისერი არ წავიტეხოო" და ამის გაკეთება ნამდვილად შეგვიძლია! ომს ჩმორობა (მაგ.: ნეიტრალიტეტის ქადაგება) კი არა, პირიქით, ძლიერი ჯარი და საიმედო "საგარეო ფარი" თუ აგვარიდებს!

"სახელმწიფოს მაშინ შეუძლია არსებობა, როცა აქვს უნარი თავი დაიცვას სხვა ხალხების თავდასხმისგან. ქვეყნის თავდაცვის საძირკველია შეიარაღებული ძალა და სამშობლოს სიყვარული" (გ. კვინიტაძე)

სამხედრო სამინისტროს და გენერალური შტაბის სტრუქტურა და შტატი. 1919 წ.

1919 წლის ივლის-აგვისტოში დაიწყო შეიარაღებული ძალების რეორგანიზაცია. დადგინდა ახალი სტრუქტურა და შტატები. ამ სტატიაში მოყვანილია სამხედრო სამინისტროს და გენშტაბის შტატი.

I სამხედრო სამინისტროს კანცელარია

1). სამხედრო მინისტრი და აპარატი: 10

2). სამხედრო საბჭო: (3 ოფიცერი ჯარიდან და 3 სახალხო გვარდიიდან)
3). კულტურულ განმანათლებელი სექცია: 4
4). კანცელარია: 19 ოფიცერი და მოხელე
ა). უმწყობრო მცირე ასეული: 48

ბ). სტამბა: 47
გ). ელექტრო სადგური: 4

სულ: 139 პირი (37 ოფიცერი და მოხელე, 91 ჯარისკაცი, 11 ზედმეტმსახური, ან დაქირავებული)

II გენერალური შტაბის განყოფილება

1). გენერალური შტაბის უფროსი და კანცელარია: 5
2). ოპერატიული სექციის უფროსი და დანაყოფები:
ა). სამწყობრო ნაწილი: 8
ბ). სამობილიზაციო ნაწილი: 7
გ). დაზვერვის ნაწილი: 6
დ). სამხედრო მიმოსვლის ნაწილი: 14
ე). კავშირგაბმულობის ნაწილი: 12
3). სამხედრო აღრიცხვის განყოფილება: 125
4). სამხედრო-საისტორიო არქივი: 9
5). სამხედრო საზღვაო სექცია: 2
6). დიპლომატიურ მისიებთან სამხედრო ატაშეები: 7

სულ: 187 (82 ოფიცერი, 105 ზედმეტმსახური, ან დაქირავებული)

III სამნეო განყოფილება ზურგის დაწესებულებებით (მშვიდობიანობის დროს)

1). სამნეო კომიტეტი და კანცელარია: 14
2). საბიუჯეტი სექცია: 9
3). სასურსათო სექცია: 9
4). საბაგრო-სანივთო სექცია: 10
5). ტეხნიკური სექცია: 3
ა). ბინათა განყოფილება: 11
ბ). მომარაგების განყოფილება: 5
6). საარტილერიო სექცია: 9

7). სასანიტარო სექცია: 6
8). საბეითლო (ვეტერინარი) სექცია: 3
9). უმწყობრო ჯარისკაცები: 19

სულ: 98 პირი (43 ოფიცერი და მოხელე, 3 ექიმი, 52 ჯარისკაცი)

სამნეო განყოფილებას ექვემდებარებოდა შემდეგი ქვედანაყოფები:

➔ ტფილისის საინტენდანტო საბარგო საწყობი
➔ ტფილისის და ქუთაისის სასურსათო მაღაზიები
➔ ტფილისის საიტენდანტო მიმღები კომისია
➔ ტფილისის სამხედრო წისქვილი
➔ ტფილისის და ქუთაისის სამხედრო-საბინაო დისტანციები
➔ გასათბობ მასალათა საწყობი
➔ თფილისის სამხედრო სახერხავი ქარხანა
➔ პიროქსილინის მთავარი საწყობი
➔ საინჟინრო მთავარი საწყობი
➔ თფილისის არსენალი (თოფხანა)
➔ საარტილერიო საწყობი
➔ ტფილისის სამხედრო სააფთიაქო მაღაზია

სულ: 139 ოფიცერი და მოხელე, 4 ექიმი, 516 ჯარისკაცი, 90 ზედმეტმსახური და დაქირავებული

IV პირად შემადგენლობის განყოფილება

1). საინპექციო საჯილდოო ნაწილი: 5
2). საპენსიო ნაწილი: 4

სულ: 10 პირი (6 ოფიცერი და მოხელე, 4 ზედმეტმსახური ან დაქირავებული)

V ტოპოგრაფიული განყოფილება

1). მმართველობა და კანცელარია: 35
2). ლითოგრაფია: 19
3). ფოტოგრაფია: 5

სულ: 59 პირი (33 ოფიცერი და მოხელე, 26 ზედმეტმსახური ან დაქირავებული)

- - - - - - - - - - - - - - - -

ამგვარად სამხედრო სამინისტროსა და გენერალურ შტაბში შტატით დაშვებული და დასაქმებული იყო 493 პირი. რომლებიც წარმატებით უძღვებოდნენ გაწვევას, მობილიზაციას და დაახლ. 40.000 ოფიცრის და ჯარისკაცის მართვას